قرآن اینجا، اکنون (۲۱) (ابراهیم علیه السلام، پدر ایمان، اما تبر در دست)
بسمالله الرحمن الرحیم
حوادث کوچک لزوماً کوچک نیستند؛ آنها حوادث کوچکی هستند که بسیار بزرگ هستند و سرنوشت بشر را تعیین کردهاند. درباره تبر ابراهیم، ابراهیم موعظه کرد اما او تبر را هم برداشت. ابراهیم علیه شرک سخن گفت اما او به سخن اکتفا نکرد او تبر را برداشت و میدانست که او را در آتش میاندازند.
در روایت هم نقل شده است هنگامی که میخواستند او را در آتش بیندازند، جبرئیل به ایشان گفت که خداوند میفرماید: هر چه میخواهی بخواه. یعنی الآن تصمیم با خودت است که او تو را نجات بدهد یا خیر؟ حضرت ابراهیم(ع) پاسخ میدهد که من هر چه را او بخواهد، میخواهم. من خدا را میخواهم؛ هر چه را او بخواهد، من همان را میخواهم. من تصمیم نمیگیرم؛ من تسلیم مطلق هستم و پای سخنانی که من گفتم و تبری که من برداشتم، ایستادهام. ایشان را در آتش میاندازند ولی او نمیسوزد. من این مطلب را هم مجدداً عرض میکنم؛ برخی میگویند آتش نمیسوزاند، دریا شکافته شده و عصا مار شده است و موارد دیگر را نمیدانند. قرآن میفرماید که ناقه صالح از میان سنگ بیرون آمد. اصلاً این امور محال هستند؛ چرا شما معنویت را به مسائلی که محال است گره میزنید؟ این سخنان را نگویید. این موارد همه خرافات هستند و اصلاً امکان ندارد همینطوری معنوی باشیم و همینطوری شانسی جلو برویم ببینیم چطور میشود! به او گفتم الآن که با همین امکانات مادی همه این امور شدنی شده، نمیخواهم بگویم عین آن، ولی اگر هزار سال- پانصد سال پیش عدهای میگفتند چنین چیزی ممکن است، علاوه بر این که قوانین مادی و معنوی هر دو متعلق به خدا هستند؛ اگر او اراده کند آتش میسوزاند و اگر او اراده کند آتش نمیسوزاند. جماد و حیوان در جهان دائماً به یکدیگر تبدیل میشوند. وقتی شما فوت کردید، بدن شما تبدیل به خاک میشود. این خاک وارد گیاه میشود؛ برخی از آن خاک تبدیل به دیوار میشود، برخی از آن تبدیل به آهو میشود، برخی از آن تبدیل به گوساله میشود و برخی از آن تبدیل به یک درخت میشود. مواد دائماً در حال تبدیل شدن هستند و این هم کار خدا است. هم همان که پدیدهای طبیعی است کار خداست و هم آن پدیده فراطبیعی کار خدااست و هر دو قانون الهی هستند. الآن هم میتوان آتش نسوز را درست کرد و وجود دارد. خلقت آدم و حوا بدون پدر و مادر بود و خلقت عیسی بدون پدر انجام شد؛ الآن هم در لوله آزمایش میتوان موجودات را تولید کرد. دانشمندان سلولهای بنیادی گوساله و گوسفند را تولید کردهاند و تولید انسان هم ممکن است. این امور را هم خدا خلق میکند؛ مگر تو آنها را خلق میکنی؟ مگر پدر و مادر فرزند را خلق میکنند؟ پدر و مادر کار خود را انجام میدهند و اصلاً نمیدانند قضیه چیست؛ خداوند انسان را خلق میکند. هر کاری را هم که انسان انجام میدهد، آن هم کار خدا است. خودِ من کیست؟ این بدن چیست؟ اراده چیست و قدرت از کجا میآید؟ آیا تو خودت آمدهای یا خدا تو را آورده است؟ هر دویش درست است و در طول هم هستند. من میخواهم بگویم در طول تاریخ همه معجزات همینگونه بودهاند. الآن با سلولهای بنیادی درمان انجام میشود، آیا میدانید با این فناوری که الآن فقط ایران و یکی دو کشور دیگر در دنیا دارند، تا چند وقت دیگر اگر دست شما قطع شود، دوباره برای شما دست رشد میکند و اگر چشم شما نابینا شود، دوباره چشم رشد میکند؟ بنابراین دیگر نترسید و هر کار تصادفی را که میخواهید، انجام دهید! تا ده - بیست سال دیگر میتوان کل بدن را بازسازی کرد. این هم کار خداست؛ هر کاری را که خود انسان انجام میدهد کار خداست و هر عملی را که او مرتکب میشود، کار خداست. من گفتم شما میگویید چرا عیسی چنان شد و چرا موسی چنان کرد. اگر این علوم هم الآن وجود نداشت، این امور خلاف عقل نبودند؛ آنها امکان عقلی دارند و کاملاً محال نیستند. بله، طبیعی نیستند اما الآن که میبینی اینگونه است، تا دویست - سیصد سال دیگر، بسیاری از اموری که الآن محال خوانده میشوند، کاملاً عادی میشود.
در روایت آمده است هنگامی که حضرت حجت(عج) میآیند اگر کسی بپرسد ایشان چگونه جهان را رهبری میکنند؟ چون ایشان بالاخره یا در شرق هستند یا در غرب است چگونه بر کل دنیا حکومت واحد برپا میفرمایند؟ پاسخ آن است که مردم به کف دست خود نگاه میکنند و از این طرف دنیا تا آن طرف دنیا یکدیگر را میبینند و صدا و سخن یکدیگر را میشنوند. دیگری میگوید چگونه یکشبه همه به مکه میروند و نهضت آغاز میشود؟ مردم از سراسر جهان میروند و امام(ع) میفرمایند که آنها از میان ابرها عبور میکنند. این امور ممکن است از نوع اعجاز باشند؛ هم این که الآن هر چه جلوتر میآییم، همه این امور به همین روش تجربی و طبیعی هم معنادار شدهاند.
میخواستم عرض کنم که ما این منابع دین را مخصوصاً در باب سیره انبیاء و اولیاء، به داستان تبدیل کردهایم. آیا فکر میکنید داستان گفتهاند تا ما به خواب برویم؟ این موارد برخلاف داستانهای دیگر، داستانهایی برای بیدار کردن هستند نه برای خواباندن، و این امور واقعی هستند و خیالی نیستند؛ اما ما میخواهیم آنها را به ثواب بدون آگاهی تبدیل کنیم! دیدهاید همین که نام پیامبر و ائمه و این بزرگواران میآید، در ایام عزاداری و جشنها میگویند آی حاجات خود را زود به یاد آورید و بیاورید! آیا حاجت اصلی ما به این بزرگواران این امور بوده؟ آنها آمدهاند تا ما را تعلیم و تربیت کنند. زود میگوییم من ماشین میخواهم، همسر میخواهم، خانه میخواهم و شوهر میخواهم! بسیار خوب، این امور را هم بخواهید، اما این بزرگواران اصلاً برای این امور نیامدهاند، چون این موارد جزو فواید کار هستند نه اهداف آن.
حالا این جمله «إن عُدتم عُدنا» چه میگوید؟ این یک جمله شرطیه است. اولاً تمام وعدههایی که خداوند در قرآن داده تمام اینها جملات شرطیه است. خداوند به هیچکس وعده مطلقی نداده است؛ اگر الف رخ دهد پس آنگاه ب، و اگر جیم پس آنگاه دال.
خداوند به هیچ قوم خاصی تعهد نکرده که ما میخواهیم شما را آقا و سرور بقیه بکنیم و شما هر غلطی هم بکنید خوب هستید! خداوند در قرآن میفرماید مسیحیان گفتند که مسیح ابنالله پسر خداست و یهودیان هم گفتند که عُزیر پسر خدا است. مگر خداوند فرزند دارد یا مگر خداوند پدرخوانده شما است؟ مگر شما خویشاوند خدا هستید؟ خداوند میفرماید: «إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ». کسی به خدا نزدیکتر است و خدا با اوست که از دیگران انسانتر باشد. تقوا به معنای خودکنترلی، مدیریت خود، انسان بودن و الهی بودن است؛ هر کس انسانتر و الهیتر و عبدتر و پاکتر باشد، از هر قوم، قبیله، نژاد، زمان و مکانی که باشد، آن ملاک قرار میگیرد.
قرآن در جایی میگوید ما بنیاسرائیل را بر دیگران فضیلت دادیم. برخی تصور میکنند خداوند گفته است یک نژاد، قبیله، قوم یا افراد خاص، کاملاً بر بشر مقدم هستند؛ در حالی که همین قرآن تندترین آیات را علیه بنیاسرائیل دارد. قرآن میفرماید شما بد مردمی بودید و در جایی میفرماید: «ضُرِبَتْ عَلَیْهِمُ الذِّلَّةُ». هنگامی که شایسته عمل کردید خداوند به شما برتری داد، اما وقتی اینگونه عمل میکنید، خداوند مُهر ذلت را بر شما میزند تا از این پس ذلیل باشید.
در آیه دیگری خداوند میفرماید مسیحیان به یهودیان میگفتند: «لَیْسَتِ الْیَهُودُ عَلَی شَیْءٍ»؛ یعنی دین یهود کاملاً بیهوده است. و قرآن میفرماید یهودیان هم به مسیحیان میگفتند: «لَیْسَتِ النَّصَارَی عَلَی شَیْءٍ»؛ یعنی سخنان این مسیحیان همه بیهوده است. بعد جالب است قرآن به مسلمانان میگوید شما هم مانند آنان همان سخنان را شروع کردهاید؟ گمان میکنید چون مسلمانزاده یا شناسنامهای مسلمان هستید، خویشاوند خدا و مانند آنان هستید. این تعبیر بسیار عجیبی در قرآن است که میفرماید شما مدیون ایمان و عمل خود هستید، آن ملاک است، نه این که نام شما مسلمان، مسیحی یا یهودی است. شما باید مسلمان راستین باشید. خداوند فرمود اینگونه نیست که هر چه شما آرزو کنید همان شود؛ گویی خدا بر اساس آرزوی شما تصمیم میگیرد؟ این جمله شرطی به چه معنا است؟ این پاسخ به دو گروه است «إن عُدتی عُدنا»؛ که این دوتا گروه اکثریت هستند.
یکی کسانی که اصلاً به خدا و جهان غیب ایمان ندارند و میگویند همگی خرافات است. قرآن میفرماید عدهای میگویند «إن هی» هیچ خبری نیست جز همین طبیعت و ماده «إلّا الدهر»؛ دهر یعنی طبیعت و قوانین طبیعی؛ ما بطور طبیعی میمیریم. آنها میگویند اصلاً فرشته مرگ، عزرائیل و این که خدا ما را خلق کرده و ما را میبرند و... اینها خبرها نیست. «مَا یُهْلِکُنَا إِلَّا الدَّهْرُ». این چیزهایی که میگویند اراده الهی و معنویت و... هیچ خبری نیست. دهر یعنی روزگار، ماده (ماتریال) و طبیعت ما را از بین میبرد. عمر طبیعی ما تمام میشود ما میرویم. ببینید سخنانی که برخی از آنان میگویند و نظریات مدرن امروزی مانند ماتریالیسم است، قرآن یک هزار و چهارصد سال پیش میگوید که هزاران سال قبل هم به پیامبران این مطالب را میگفتند. پیامبران میگفتند این جهان حساب و کتاب دارد. اصلاً شما برای چه اینجا هستید؟ اصلاً برای چه وجود دارید؟ اینجا کجاست و چه قوانینی بر آن حاکم است؟ چرا میمیریم و بعد از آن چه میشود؟ آیا این جهان مدیریت میشود یا خیر؟ آیا تدبیر میشود یا خیر؟ اگر تدبیر نمیشود، چرا اینقدر منسجم و منظم است؟ چه کسی این امور را انجام میدهد و چگونه انجام میشود؟ اگر جهان مدیریت میشود، چرا ما هر کاری را که دل ما میخواهد، انجام میدهیم؟ یک نفر ناگهان میآید، هزار نفر را میکشد و ملتی را نابود میکند. قرآن به این مسائل اشاره کرده و پاسخ همین موارد را داده است و در قرآن خوانده میشود و ما از آن عبور میکنیم.
قرآن میفرماید آنان میگفتند این غیب، فرشته، خدا و این امور همگی بیهوده هستند. طبق قوانین طبیعی در جهان، بدن تمام میشود، انرژی آن به پایان میرسد، اقتضای زندگی باقی نمیماند، موانع پیش میآیند و ما میمیریم و همه چیز تمام میشود؛ نه پیش از آن خبری بوده است و نه پس از آن خبری هست. عدهای اینگونه بودهاند و الآن هم هستند. آنها میگویند هیچ ضابطه الهی بر سیر تاریخ، طبیعت و جامعه حاکم نیست. همه چیز اتفاقی و تصادفی است و هر چه رخ دهد همینگونه است؛ سنت الهی و قوانین الهی در کار نیست و همهچیز طبیعت است و خودبهخود رخ میدهد. آیا دیدهاید برخی میپرسند چرا گیاه اینگونه رشد میکند و بعد میوه میدهد؟ چرا ستاره پدید میآید؟ چرا باران میبارد؟ در بدن ما میلیاردها حادثه منظم رخ میدهد، در حالی که من و شما اصلاً خبر نداریم؛ اما عدهای نمیپرسند چرا، بلکه میگویند این امور خودبهخود در حال انجام شدن هستند. خودبهخود چیست؟ کسی که علم دارد ولی عقل ندارد، این سخن را میگوید. کسی که علم و آگاهی دارد که در بدن و در جهان چه حوادثی رخ میدهد، اما عقل ندارد، نمیتواند پرسش عقلانی مطرح کند. پرسش عقلانی یعنی «چرا» و پرسش علمی یعنی «چگونه». منظور من از علم تجربی با معنای خاص خود این است: بدن چگونه کار میکند؟ این تلفن همراه چگونه کار میکند و چه نتیجهای میدهد؟ این چگونگی همان علم است؛ برخی میگویند همین چگونگی کافی است و دیگر نباید از «چرا» سؤال کرد.
دیدید که در فلسفه مدرن و تعریف سکولار از علم میگویند ما با غایت و هدف عالم کاری نداریم؟ آنها میگویند اصلاً نمیشود این را فهمید، هیچ چیز معلوم نیست و ما آن را قبول نداریم. ما فقط درباره این که این دنیا چگونه کار میکند و چگونه اینگونه میشود مطالعه میکنیم؛ اما میگفتند این که چرا جهان اصلاً وجود دارد یا چرا اینگونه میشود، این موارد سؤالات فلسفی و دینی هستند. ما با این موارد کاری نداریم؛ یعنی عقل تعطیل است و فقط باید از حواس خود استفاده کنی، آزمایش کنی، نتیجه بگیری و جلو بروی.
آیه «إِنْ عُدْتُمْ عُدْنَا» فلسفه حیات بشر، فلسفه تاریخ و فلسفه سیاست را میگوید و فلسفه اخلاق هم در آن هست. توضیح این موارد خود طولانی است و من نمیخواهم وقت شریف شما را بگیرم. اما توجه کنیم عدهای میگویند آیه «إِنْ عُدْتُمْ عُدْنَا» وجود ندارد؛ در حالی که خداوند در قرآن خطاب به بنیاسرائیل میفرماید ما این بار شما را نجات دادیم، وضعیت شما را خوب کردیم و اگر دوباره به آن وضعیت قبلی برگردید، ما هم به آن وضعیت برمیگردیم. دقت کنید این به چه معنا است؟ یعنی آیا خدا منتظر ایستاده تا ببیند ما چه کار میکنیم و سپس تصمیم بگیرد؟ در خداوند تغییر، تقلید و تجدید نظر وجود ندارد. بداء هم به معنی تجدید نظر نیست که بگوییم چون اینگونه شد، پس طرح دیگری بریزیم! نقشه خدا عوض نمیشود. قرآن درباره عدم «تَبْدِیلَ سُنَّةِ اللَّهِ» میفرماید قوانین الهی که بر طبیعت و ماورای طبیعت حاکم هستند، هیچ تغییری پیدا نمیکنند؛ اما اگر شما تغییر کنید و اینگونه عمل کنید، مشمول این سنت خدا قرار میگیرید و اگر آنگونه عمل کنید، مشمول سنت دیگری میشوید؛ این مطلب درست است. اگر شما الف را انجام دهید، پس آنگاه نتیجه ب را که ما قرار دادیم دریافت میکنید، و اگر شما ج را انجام دهید، پس آنگاه دال حاصل میشود. این یک قانون است؛ نظر خدا عوض نمیشود و سنن خدا گوناگون هستند. تصمیم با شما است که خود را در معرض کدام سنت خدا قرار میدهید. دوم این که شما مسئول آنچه بر سر شما میآید هستید! چون طبق آیه «إِنْ عُدْتُمْ عُدْنَا»، اگر شما به آن موقعیت برگردید، ما هم برمیگردیم و دوباره همان بلایا بر سر شما میآید. ما به شما ضمانت مطلقی ندادهایم که شما هر کاری انجام دادید، باز هم در عزت باشید، ولی اگر دچار سختی شدید، به دست خود شما بوده است.
دقت کردهاید قرآن میفرماید منتظر تحول اجتماعی ننشینید، تحول باید از خود شما شروع شود؟ این که فکر کنید این امر جبر تاریخ است و منتظر باشیم تا خدا کاری کند، اینگونه نیست.
خداوند میفرماید: «إِنَّ اللَّهَ لَا یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ». خداوند سرنوشت هیچ جامعه و تمدنی را تغییر نمیدهد، نه آن را بهتر میکند و نه بدتر، مگر این که «حَتَّی یُغَیِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ»؛ یعنی تغییر باید از خود شما آغاز شود و خود را تغییر دهید تا ما سرنوشت شما را تغییر دهیم.
بعضیها میگویند اگر ما خودمان، خودمان را تغییر دهیم، دیگر نیازی به خدا نداریم وقتی تغییر دادیم تغییر دادیم دیگه! «إِنْ عُدْتُمْ» عُدتم است، دیگه «عُدْنَا» ندارد.
بعضیها میگویند «إِنْ عُدْتُمْ» ندارد، کلاً خداوند هر زمان بخواهد میدهد «عُدنا» و هر وقت هم نخواهد، نه! یعنی عدهای میگویند انسان در سرنوشت خودش نقشی ندارد. چرا آقا، وقتی تو ظلم را میپذیری، پانصد سال ظلم میکشی و وقتی ظلم را نپذیری، آن را تحمل نمیکنی. تو داری تصمیم میگیری و هزینه میدهی یا هزینه نمیدهی؛ اگر هزینه دادی، نتیجه آن سنتالله اول است و اگر هزینه ندادی، نتیجه آن سنتالله دوم است. آیا این امور را خدا انجام داد یا ما؟ تو انجام دادی، خدا کرد. اصلاً من کردم یا خدا؟ قرآن میفرماید هنگامی که شما بذر را کشت میکنید، آیا شما دارید زراعت میکنید یا ما؟ این پرسش درباره نسبت خدا با جهان بسیار جالب است. قرآن بیان کرده است که هم در تاریخ، هم در طبیعت و هم در جامعه، که آیا ما کارها را انجام میدهیم یا انسان؟ انسان یا خدا؟ خداوند میفرماید تمام اموری که در جهان انجام میشوند، کار ماست؛ بدون اذن خدا هیچ اتفاقی در عالم نمیافتد. حتی هنگامی که شمر سر امام حسین(ع) را میبُرد، آن کار هم بدون امکانی که خدا به او داده، انجام نشد؛ اما امکان یک چیز است و اجازه یک چیز دیگری است.
در آنجا سخن از قوانین هستی است و در اینجا سخن از قوانین انسانی است و بحث ارزش است. ما به تو این امکان را دادهایم که همین الآن هم جنایت کنی و هم خدمت؛ ما این که تو جنایت کنی یا خدمت کنی ما امکان آن را فراهم و اجازه آن را دادهایم. اما اگر تو جنایت کنی، خدا جنایت نکرده است و به جنایت تو هم راضی نبوده است، بلکه فقط این امکان را به تو داده است و فقط به انسان این امکان داده شده است که علیه خداوند بایستد! طبیعت، اقیانوسها، درختها، کرات، میلیاردها حیوانات و گیاهان، هیچکدام از اینها در برابر خداوند نمیایستند و تسلیم هستند.
جالب است قرآن میگوید تمام عالم مسلمان هستند به جز عدهای از آدمها! یعنی دریاها و اقیانوس مسلمان و تسلیم قوانین الهی هستند. قرآن میفرماید جنگلها، حیوانات، گیاهان، پروانهها، منظومهها و کهکشانها، این موارد همگی مسلمان هستند و این شما هستید که باید انتخاب کنید آیا مسلمان و تسلیم در برابر حق هستید یا خیر. (سوره اسراء، سوره بنیاسرائیل) یا سوره سبحان هم میگویند چون با کلمه "سبحان" آغاز میشود.
خداوند از تمام توهمات و تخیلاتی که شما درباره او دارید، پاکیزه و مبرا است. این خدایی که در ذهن شماست، خودتان درست کردهاید و خدای حقیقی آن خدایی نیست که شما باور دارید. «سُبْحَانَ اللَّهِ» به این معناست که اگر در ذهن شما خدا وحشتناک است، ترسناک است، ضعیف یا نادان است، یا حواس او نیست و چرت میزند و خوابیده است! اینگونه نیست. میفرماید: «لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ». خداوند نه خواب است و نه چرت میزند؛ شماها چرتی هستید! شماها خواب هستید خدا نمیخوابد. هرچه که در ذهن شما میآید مثلاً خدا بد است! خدا بیمعرفت است! خدا فراموشکار است! خدا ما را یادش رفته است!
«سُبْحَانَ اللَّهِ» یعنی آن خدایی که شما در ذهن خود ساختهاید، «الله» هیچکدام از این عیوب و نقایص را ندارد. اگر خدای زشتی در ذهن شماست «سبحانالله» یعنی آن خدا انعکاس خودتان است و او خدا نیست. خداوند هیچ زشتیای ندارد. پاک و مبراست خدایی که در شب معراج، بنده خاص خود را شبانه از مسجدالحرام به مسجدالاقصی برد. - این هم جالب است - میدانید که در آن زمان مسجدالاقصی وجود نداشته است و برخی میگویند این مسجدالاقصی بعد از اسلام ساخته شده است؟ مسجدالاقصی یعنی آن مسجد و معبد دورتر که همان قدس است حالا «بیتالمقدس» یا کلاً آن منطقه.
چرا قرآن مسجدالاقصی میگوید؟ اصل آن مَسُجَد است. چون مَسجَد یا مسجِد یعنی معبد. چون آنجا معبد حضرت سلیمان(ع)، حضرت داوود(ع) و قبل از آن محل آثار تابوت عهد بوده است! همان صندوق مقدس و معجزهآسایی که الآن هم دنبال آن میگردند و در روایات ما آمده است که آن نزد امام زمان(عج) است. بعدها این مسجدالاقصی در زمان بنیامیه روی آن صخرهای که از آنجا معراج پیامبر اکرم(ص) صورت گرفته است. بعداً آمدند آن را ساختند و اسم آن مسجدالاقصی شد چون در قرآن اشاره شده که آنجا مسجد اقصی نامیده شده بود. ولی آن موقع که آنجا مسجد نبود.
پاک است خدایی که شبانه بنده خاص خود را از مسجدالحرام... بعضیها میگویند از مسجدالحرام هم نبوده، در مکه بوده و اجمالاً به کل مکه مسجدالحرام میگفتند و بعضیها هم میگویند نه، در خود مسجدالحرام بوده است. آنجا هم مسجدالحرام هنوز مسجد نبوده، چون اینجا مکه بودند و آن موقع مسجدالحرام (کعبه) هنوز بتخانه بوده، بنابراین آن موقع نه مسجدالحرام مسجد بود نه مسجدالاقصی مسجد بود؛ اما هر دو آن معبدی بود که حضرت ابراهیم(ع) ساخته بود و آن معبدی در مدرسه حضرت موسی(ع) و جناب داوود سلیمان بود که قرآن هر دو را مسجد مینامد. مسجدالاقصی که اطراف آن را پربرکت کردیم، چرا بنده خود را آن شب از آنجا بردیم؟ ایشان نماز مغرب آنجا بودند و دوباره نماز صبح را هم در مکه بودند. ایشان شب تا صبح را به شکل طیالارض و معجزهآسا با جسم و روح به بیتالمقدس رفتند و از آنجا به آسمان معراج کردند.
بحث درباره خصوصیات معراج به آسمان و زمین چگونه بوده است، خودش نیازمند یک جلسه مستقل است؛ من نمیخواهم الآن درباره آن بحث کنم، هرچند بسیار زیباست.
ما او را بردیم تا بخشی از آیات خود را به او نشان دهیم؛ خداوند میفرماید: «إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ الْبَصِیرُ»؛ خداوند همه چیز شنو و همه چیز بین است. هیچ نیست که شما فکر کنید خدا نمیبیند و نمیشنود. و در آیه بعد میفرماید: «وَآتَیْنَا مُوسَی الْکِتَابَ»؛ یعنی ما به موسی کتاب (تورات) و ده فرمان را نازل کردیم «وَجَعَلْنَاهُ هُدًى لِّبَنِی إِسْرَائِیلَ» این نقشه راهی برای بنیاسرائیل بود تا راه خدا را بدانند و سبک درست زندگی و حرکت را آغاز کنند. «أَلَّا تَتَّخِذُوا مِنْ دُونِی وَکِیلًا». ببینید این جملات همگی متعلق به امروز ما هم هست. قرآن میفرماید: خلاصه پیام مقدس این بود و الآن هم همین است که فقط به من تکیه کنید. هیچ کس جز من را به حساب نیاورید. حالا ما برعکس این هستیم یعنی همه را به حساب میآوریم الا خدا! یعنی همینطوری میگوییم توکل بر خدا!
این کتاب «چهل حدیث» امام(ره) را بخوانید. میگوید همه مردم خدا را قبول دارند اما به خدا اعتماد ندارند. خدا خوب است و او را قبول داریم چاکر او هم هستیم اما با ریسمان خدا نمیشود به چاه رفت! خدا میگوید دروغ نگویید رزقتان را من میرسانم اما باور نکنید اگر دروغ نگوییم گرسنه میمانیم! مگر میشود در بازار دروغ نگفت؟ اگر دروغ نگوییم ورشکست میشویم. بعد هم همان شخص به زیارت میآید!
خداوند میفرماید من به شما دروغ نمیگویم؛ شما در بازار دروغ نگو. تو فکر میکنی اگر دروغ نگویی ورشکست میشوی؟ اما من میگویم دروغ نگو کلاهبرداری نکن، روزی و اعتبار تو بیشتر هم میشود؛ اما آنها میگویند نه! امام خمینی(ره) گفت کسانی که از آمریکا – اول گفت از شاه – گفت کسانی که شاه از صدام و از آمریکا میترسند توحید اینها مشکل دارد. آنها توحید درستی ندارند و به خدا اعتماد نمیکنند. به خدا اعتماد کنید و به سخن او عمل کنید تا خدا هم به وعده خود عمل کند. خداوند میفرماید: «أَوْفُوا بِعَهْدِی أُوفِ بِعَهْدِکُمْ»؛ یعنی شما سر قرار بیایید، من هم سر قرار هستم. اما شما سر قرار نمیآیید! من به شما میگویم اینگونه زندگی کنید، اما نمیکنید، بعد که مشکلات پیدا میشود بعد میگویید خدایا پس چرا ما را کمک نکردی؟ در حالی که شما به سخن خدا عمل نکردید و اطاعت نمیکنید، اما میخواهید خدا از شما اطاعت کند؟ پیامبر اکرم(ص) میفرماید همه میخواهند خدا از ما اطاعت کند! اما خودشان از خدا اطاعت نمیکنند و دائم به خدا دستور میدهند که خدایا اینطوری کن! چرا اینطوری نکردی؟ قرار بود او فرمان دهد و تو اطاعت کنی، اما تو کار را برعکس کردی و دائم به خدا دستور میدهی!
خداوند میفرماید این تورات و ده فرمان در صورتی به عنوان نقشه راه شما را نجات میدهد که به آیه «أَلَّا تَتَّخِذُوا مِنْ دُونِی وَکِیلًا» عمل کنید و به هیچکس جز من وکالت مطلق ندهید و بگویید من وکیل تو هستم. وکیل کیست؟ هنگامی که شما مشکلی دارید کسی را وکیل میکنید، کل پرونده خودتان را به او میسپارید، اطلاعات را هم میدهید و میگویید دیگر هر چه شما بگویید و هر کاری را شما صلاح بدانید، انجام میدهم و هر نتیجهای حاصل شد، من قبول دارم؛ این معنای وکالت است. خداوند میفرماید شما مرا وکیل خودتان نمیدانید؛ موسی میدانست ولی شما نمیدانید. این شرط است. «َلَّا تَتَّخِذُوا مِنْ دُونِی وَکِیلًا» است؛ یعنی الآن از آمریکا نترسید، از اتحادیه اروپا نترسید، از اینهایی که تحریم نترسید. اینها تحریم کردند! مگر این کاری که تا الآن کردهاند چه بوده؟ دیگه بدترین تحریمهای تاریخ را کردند همین بوده! مدام میگویند آقا اگر فلان کار را بکنیم تحریم میکنند! محکوممان میکنند. اصلاً کاری نمانده که اینها بتوانند بکنند و تا حالا نکرده باشند! باز یک عدهای اینجا هم میترسند و هم بقیه را میترسانند که اگر این کار را بکنیم فلان میشود! خب کردند.
یک بار عرض کردم به طرف آمدند با مقدمه و یواش گفتند که بالاخره همه میمیرند شتری است که در خانه همه میخوابد! یک کسی گفت آن شتر الآن بالای پدر شما خوابیده، یعنی مرده! میخواست خیلی آرام به طرف بگوید. گفت پدرت مریض بوده و... بعد گفت متأسفانه پدر شما فوت کردند! بعد طرف گفت نه یک چیزی شده نمیخواهید بگویی! خب بدترین خبر همین بود که به تو گفتیم! دیگه منتظر چی هستی!
یک عدهای تمام جنابات خود را در ایران، غزه، لبنان، عراق و سوریه انجام دادهاند و هر کاری که توانستهاند کردهاند اما باز عدهای میگویند شما نمیخواهید خبر اصلی را بدهید. این افراد به این دلیل که خدا را وکیل خود نمیدانند، اینها خدا میگویند یعنی مسجد میروند، مکه میروند، حاجی میشوند، نماز میخوانند، اما به خدا اعتماد ندارند.
خداوند میفرماید بنیاسرائیل چه کسانی هستند؟ اینان همان مؤمنانی بودند که همراه حضرت موسی بودند؛ اما خداوند به آنان میگوید شما حاضر نیستید به خدا وکالت دهید و اعتماد کنید. بعد به اینها خطاب میکند که: «ذُرِّیَّةَ مَنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوحٍ»؛ ای فرزندان و نسل کسانی که آنان را همراه نوح نجات دادیم. یعنی یادتان رفت زمان نوح وقتی نوح در بیان کشتی میساخت، همه به او میگفتند این پیرمرد دیوانه و مجنون شده است؟ میگفتند ما در اینجا آب و بارندگی نداریم و خشکسالی است، اما دارد کشتی میسازد! هر روز میآمدند میگفتند حاج آقا! ساخت کشتی چقدر دیگر باقی مانده است؟ دوستان پسر نوح سر کلاس او را مسخره میکردند و میگفتند باز دوباره خدا دیشب به پدر تو چه گفته؟ راستی ساخت کشتی به کجا رسید؟ مواظب باشید غرق نشوید. پسر نوح کم آورده بوده! چون او شخصیت و ایمان نداشت، آمد به پدرش گفت: پدر، شما بسیار انسان خوبی هستید من که شما را میشناسم و میدانم منظوری ندارید؛ اما خواهش میکنم این سخنان را نگویید. الآن همهجا پشت سر شما حرف میزنند و میگویند پدر تو دیوانه و مرتجع است! نمیشود از طوفان چیزی نگویی؟ از خدا هیچی نگو! همین حرفهای خودت را آرام بگو، مثلاً بگو مهربان باشید، به پرندهها غذا بدهید، همین حرفها را بزن! این که طوفان میآید، غرق میشوید، خدا این را گفت، خدا آن را گفت! میشود از قول خدا حرف نزنی؟! من پیش رفقایم و پیش بچههایی که در یک دانشکده هستیم خجالت میکشم، اینها من را مسخره میکنند و میگویند پدر تو روانی است.
هشتگهای موضوعی